Thứ Tư, 18 tháng 12, 2013

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến liên tục 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông.

Cũng có nguồn tài liệu kể rằng: Thời Thiên Hộ Vương lập chiến khu đánh Tây ở Đồng Tháp Mười

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông

Cuộc chống chọi của quân và dân ta trên chiến trường miền Nam diễn ra trong điều kiện cực kỳ khó khăn gian khổ.

Hoài Phương. Lúc đầu chiếc nóp trông có vẻ đơn giản. Cỏ lác nhưng nổi danh nhất vẫn là bàng. Dài cỡ hai thước. Chính chiếc nóp đã giúp cho họ có được những giấc ngủ yên lành.

Chỉ ló đầu ra để thở. Vai mang chiếc nóp rầm rập tiến trên các nẻo đường hành binh. Hằng trăm đàn bà. Mẹ già thức đêm giã bàng. Mỗi người chỉ mang theo một chiếc đệm bàng rồi gập đôi lại. Thậm chí có người còn ngủ “mùng nước” tức là nằm ngâm mình trong xuồng chứa nước. Lúc buồn ngủ chui vô làm một giấc ngon. Là biểu tượng của tinh thần hiên ngang bất khuất và tinh thần chịu đựng gian khổ trong suốt hai cuộc kháng chiến thần kỳ giành độc lập tự do cho dân tộc.

Từ những nơi xa xăm. Chiếc nóp vừa là ba lô. Sau đổi thành NẾP để khỏi trùng âm với chef (xúc phạm tới quan Tây). Mỗi đồn có tới hai ba trăm người nhưng phần lớn đều không có mùng mền. Ngủ giăng câu đặt lờ… không có gì bổ ích bằng chiếc nóp quê mình.

Giáo và gậy tầm vông (Ảnh chụp tại bảo tồn TP Cần Thơ) Trong các loại khí giới thô sơ. Chừa miệng theo chiều dọc. Ban đêm dân lao động Hậu Giang chui vào để ngủ. Vào những năm kháng chiến khốc liệt. Về sau anh em nghĩa binh thấy chiếc đệm bàng có nhiều công dụng nên mới cải tiến dần và ngày một phổ biến rộng đến dân chúng.

(Ca dao) Giặc Pháp gọi chiếc nóp là “màn Việt Minh” vì trên bước đường hành quân vạn dậm. Chằm nóp gởi ra tiền phương cho con. May kín. Đi đến đâu người làm mướn gánh mướn bao giờ cũng giữ chiếc nóp bên mình.

Bàng làm ra đệm. Bà con đi làm ăn xa thường mang theo đệm. Thông dụng hơn. Hoặc ngủ “mùng gió” tức thị ngồi trên xuồng thỉnh thoảng phải bơi thật nhanh cho có gió.

Ở vùng sông nước miệt vườn. Chiếc nóp trong đời sống dân nghèo Theo nhà khảo cổ Vương Hồng Sển thì nóp là bao đệm to. Vừa là chiếc mùng cũng vừa là tấm chăn để phủ liệm thi thể đồng đội.

Nón

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông

Số nghĩa quân lên tới hàng ngàn. Nóp. Nơi mà đêm ngày “Muỗi kêu như sáo thổi. Mãi cho tới thời chống Mỹ cứu nước. Cho chồng và tặng người thương đang ngày đêm đấu tranh sẽ làm rung động mãi trái tim Việt Nam: Nóp nầy em gởi tặng anh/Thuyền em bơi tận trong kinh Tháp Mười/Gởi ba nó ngủ ấm lòng/Để đi giết giặc lập công thật nhiều.

Đỉa lội lềnh tợ bánh canh” khiến cho bà con dân cày phải đốt lá cây hun khói để đuổi muỗi. Hắn cấm bà con gọi chiếc xếp bằng tên hắn nên mới đổi thành Nốp rồi đọc trại ra Nóp cho đến ngày nay… Chiếc nóp và gậy tầm vông đã trở thành niềm tự hào của người dân Nam Bộ. Từ việc ngủ bờ ngủ bụi cho tới ngủ xuồng ngủ ghe.

Ít lâu sau có một thầy đội người Việt tên Nếp. Tay cầm ngọn tầm vông. Chiếc nóp và gậy tầm vông là hai vật bất ly thân của người đội viên Nam Bộ. Chiếc nóp trong thời kỳ chống Pháp (Ảnh chụp từ Bảo tàng TP Cần Thơ) Còn chiếc nóp vừa là sản phẩm độc đáo của dân chúng Nam Bộ.

Còn với quần chúng thì chiếc mõ tre được coi như một thứ “khí giới” đặc biệt. Hình ảnh của nóp và ngọn tầm vông vẫn còn gợi lại trong ta hình tượng những đoàn quân chân không.

Chi nài sắm dao tu nón gõ …”. Vũ khí đặc biệt của quân dân Nam Bộ Mãi cho đến bữa nay. Khi mỏi mệt dựa lưng vào phì phà khói thuốc. Giỏ. Họa sĩ Tô Dự. Đan đệm. Song. Nhiều anh em du kích vẫn còn quấn khăn rằn nằm nóp nhưng chiếc nóp trong thời kỳ này được cải tiến thuận tiện hơn. Nồi niêu và ít đồ dùng xuống ghe lênh đênh khắp kinh rạch. Cái nóp có nhẽ do người Miên bày ra trước.

Anh em đặt tên cho nó là chiếc XẾP. Quân và dân ta đã tranh đấu dũng mãnh và kiên cường bằng các loại vũ khí thô sơ như thế. Ngọn tầm vông là thứ khí giới lợi hại nhất của nghĩa quân Trương Công Định mà cụ Nguyễn Đình Chiểu đã từng ca tụng: “Trong tay cầm một ngọn tầm vông.

Tháp Mười và Kiên Giang là quê hương của các loài cỏ đưng. Nhất là những nơi sình lầy như Đồng Tháp Mười. Người đã từng trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Vừa là bạn đồng hành của những nông dân chân lấm tay bùn. Một âm thanh cách mạng dùng để thông tin. Ngủ chăn vịt.

Tối chui vào nằm cho đỡ muỗi cắn. Kể rằng: Trong những ngày đầu chống thực dân Pháp. Giao thông và trấn áp địch trong những lúc nguy cấp.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét