Khi chúng tôi lia ống kính máy ảnh tìm những hình ảnh đẹp thì bắt gặp vài cô gái Chăm nhoẻn miệng cười bẽn lẽn, sượng gật đầu chào
Các cặp vợ chồng lỡ ly hôn muốn hàn gắn đã phải bỏ xứ đến vùng đất khác để không mắc phải luật tục thuê chồng hà khắc. Bởi thế, việc kết thúc cuộc sống vợ chồng cũng phụ thuộc nhiều vào suy nghĩ và xúc cảm của người nữ giới.
Tóc mây lưa thưa cuốn hồn khách phương xa dạo bước chầm chậm. Họ rất kiêu hãnh khi biểu lộ và gìn giữ trót văn hóa dân tộc, không chút ngần ngại trước ánh mắt tò mò, ngạc nhiên của khách tham quan.
Cánh mày râu người Chăm cũng không thua kém trong cách ăn vận sao cho bắt mắt. Ảnh: Hà Nguyễn. Để thực hiện nghi thức này, người chồng cũ phải lặn lội cữ, nhờ cậy một người đàn ông khác mà họ tin sẽ không cướp mất vợ mình vào vai chồng mới của vợ cũ. Sau 3 ngày, người vợ sẽ được chồng cũ rước về nếu còn xót thương và lưu luyến. Kiêu hãnh khi bộc lộ và giữ gìn trọn văn hóa dân tộc Người Chăm vùng biên cương Việt Nam-Campuchia sống rất hòa thuận với cộng đồng dân tộc Kinh trong vùng.
Nhiều gia đình ly tán, bạn bè hiểu lầm nhau dù trước khi thực hiện luật tục họ đã rất thân thiết, yêu quý nhau. Với chúng tôi, cách ăn như vậy rất thoải mái. Chúng tôi dùng muỗng để xúc chứ tuyệt đối không dùng đũa hoặc thìa" , ông Mách Ly chỉ dẫn nghi tiết ăn bốc của người Chăm cho chúng tôi.
Người Chăm nơi đây rất gần gũi và hiếu khách. "Nhiều trường hợp người vợ nảy tình cảm với chồng mới hoặc có con với người đó thì chồng cũ đành ngậm ngùi mất trắng tiền, tình.
Chỉ có như thế, cộng đồng mới bằng lòng mối quan hệ vợ chồng của họ. "Những sự việc đau lòng xảy ra khi thực hành luật tục thuê chồng của người Chăm đều có thực. Bởi, ly hôn rất dễ nhưng để quay lại với nhau rất khó. Sau khi tìm hiểu các luật tục vô tiền khoáng hậu ở miền đất sông nước, ông Ly lại đưa chúng tôi dạo một vòng xóm Chăm nghèo nằm san sát bên búng Bình Thiên. "Với đàn ông Chăm, đàn ông phải mặc váy mới nam tính, váy càng sặc sỡ, màu càng nổi bật, tươi sáng thì càng được ưa chuộng và mới diễn đạt được cá tính mạnh mẽ của đàn ông.
Đi bộ dọc con đường nhựa bao quanh búng, chúng tôi ngây ngất trước vẻ đẹp của con gái Chăm dịu dàng, mềm mại trong y phục váy áo dáng điệu với màu sắc sặc sỡ.
Nụ cười nồng nhiệt khiến lòng khách xa nhẹ nhõm. Những thanh niên có làn da đen rắn chắc trong váy áo sặc sỡ lại vui vẻ bồng bế con trẻ thay vợ. Tuy nhiên, sự khe khắt xen lẫn khắc nghiệt của những điều luật ấy lại tạo cho họ lối sống lành mạnh, tương thân tương ái và thủy chung trong hôn nhân.
Ăn bốc, thí đến chết Làng Chăm có hơn 100 năm hình thành và gắn bó với vùng đất búng Bình Thiên. Khi ăn, nép phải bốc bằng tay phải, bởi tay trái có thể đã làm điều sai lầm nên không được bốc thức ăn. Họ ít khi vướng vào các lợt xã hội hay tham gia vận chuyển hàng hóa lậu mặc dầu cuộc sống còn rất nhiều khó khăn.
Người được thuê không cố định phải đơn thân, thậm chí đã có vợ con càng tốt nhưng buộc phải đủ tuổi dựng vợ gả chồng. Thành ra, hôn nhân không hạnh phúc như mong muốn, họ vẫn cầm cố duy trì mối tình nghĩa ấy, để không phải hối tiếc và vấp phải những khó khăn của luật tục về sau". Người đi bố thí và hành hương phải giữ tâm trong lành và vui vẻ, thật tâm san sẻ khó khăn với mọi người", ông Ly cho biết.
Người phụ nữ có quyền thử thách người chồng của mình trước khi cưới hoặc đã ly hôn mà muốn nối lại quan hệ. Ông Mách Ly bàn thảo với PV. Cõi tục có quan niệm "có thực mới vực được đạo", người Chăm cũng nghĩ thức ăn khôn xiết cao quý. Bất cứ dân tộc nào cũng có những quy định văn hóa riêng nhưng mang tính bắt và khắt khe như ở xóm Chăm bên bờ "Hồ nước trời" thì rất hiếm hoi.
Khi ăn chay, người Chăm không được nuốt nước miếng suốt cả ngày và lập lại trong suốt tháng ăn chay
" Từ khi còn nhỏ, trẻ mỏ Chăm đã được bố mẹ đút thức ăn bằng tay và dạy chúng lấy thức ăn bằng nghi tiết truyền thống. Ngọc Lài - Hà Nguyễn. Ăn bốc cũng phải học. Không phải bốc thế nào cũng được mà luôn tuân theo một cách thức nhất thiết đã được truyền dạy lâu đời.
Những chiếc khăn trùm quanh đầu phủ kín bờ vai thon, nhóng nhánh hoa văn cầu kỳ. Luật tục thuê chồng ra đời cũng nhằm nâng giá trị của người nữ giới Chăm và "người đàn ông nào không đủ bản lĩnh sẽ không tài nào vượt qua được thử thách nghiệt ngã là cho vợ mình sống như vợ chồng với người đàn ông khác ba ngày ba đêm", ông Ly nhấn mạnh luật tục thuê chồng cho vợ của đàn ông Chăm.
Người chồng mới cũng đối mặt với nguy cơ đổ vỡ gia đình nếu người này đã có vợ con", ông Ly băn khoăn về luật tục thuê chồng của dân tộc mình. Những cư dân người Chăm trước nhất cho đến đời sau có sự giao lưu văn hóa với các dân tộc Kinh, Hoa, Khơ-me. Mặc dù, cách ăn mặc có hơi rườm rà nhưng đàn ông Chăm vẫn đảm đương được nhiều việc khó nhọc, chạy xe máy, làm ruộng.
Đàn ông Chăm mặc váy để bộc lộ nam tính. Trong khoảng thời kì này, vợ cũ và người được thuê phải ăn chung mâm, ngồi chung chiếu, ngủ chung giường và sinh hoạt vợ chồng đúng nghĩa theo tập tục dưới sự giám sát của người già có uy tín trong vùng. Ông Ly san sớt thêm: "Việc sử dụng chén, tô đựng thức ăn cũng có quy định tách biệt như cơm phải để vào tô, thức ăn phải chia ra chén phân cho từng người.
Bởi theo quan niệm của người Chăm xứ búng Bình Thiên, những thông tục như ăn bốc, bố thí, mặc váy, hành hương, thuê chồng phải được tôn trọng và thực hiện trong cuộc thế. Theo luật tục của người Chăm, người phụ nữ chủ động trong hôn nhân và đảm đương những việc trọng đại trong gia đình. Một vài vợ chồng đã ly hôn nhưng vẫn thương nhau và có ý muốn nối lại duyên cũ, nhất định phải thực hiện nghi tiết thuê chồng.
Đặc biệt, vào tháng ăn chay, việc ăn uống của dân tộc Chăm càng khe khắt hơn, đơn cử việc nuốt hay nhổ nước bọt cũng phải cân nhắc đúng sai. Ông Ly cho biết: "Dù cuộc sống đương đại cho phép những cặp vợ chồng không hòa thuận có thể thoải mái ly hôn, nhưng với người Chăm ở "Hồ nước trời", ly hôn không hề dễ dàng. Và, người siêng năng dùng 3 ngón tay gồm ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa bốc thức ăn.
Riêng đồ ăn nước như canh, lẩu. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của những cán bộ văn hóa như chúng tôi, luật tục thuê chồng rất cấp thiết để đề cao nữ quyền và tránh khỏi những cuộc ly hôn với lý do không chính đáng, lặt vặt", chị Đoàn Thị Anh Thư, cán bộ Văn hóa - Du lịch huyện An Phú cho biết.
Hao hao, người giàu mới bị buộc sang Sông Hằng hành hương. Ảnh: Hà Nguyễn. Chồng cũ đưa lễ phẩm cho chồng mới có thể bao gồm tiền vàng hoặc các vật có giá trị, tùy vào thương thảo giữa đôi bên. Cũng bình thường" , ông Mách Ly, phó bí thơ Chi bộ ấp Búng Lớn (xã Nhơn Hội, huyện An Phú) giới thiệu vài nét về văn hóa ăn mặc của người Chăm ở búng. Chồng cũ phải bùi ngùi, gạt bỏ những ích kỷ của đàn ông để chờ đợi vợ cũ trở về sau ba ngày ba đêm liên tiếp sống với người mới.
Vẫn luôn giữ giàng tập tục riêng của mình. Việc nuốt nước bọt vào trong biểu thị sự thèm, trần tục, như vậy sẽ khiến ngu nổi xung".
"Người nghèo sẽ được miễn thủ tục bố thí và hành hương, còn người giàu phải thẳng tắp bố thí cho người nghèo. Người nào có điều kiện mà không thí, không hành hương sẽ bị trần gian miệt thị và tất có nghiệp báo.
Thánh Alla đã ban thức ăn để cho con người duy trì sự sống nên ăn bốc trở thành nghi lễ nép với người Chăm. Tập tục thuê chồng không tiền khoáng hậu Thật thiếu sót, nếu chúng tôi không nhắc đến tập tục thuê chồng lạ thường của người Chăm ở búng Bình Thiên. Người Chăm ăn cơm rất đúng giờ, cứ đúng 11h họ lại ngồi vào bàn khấn vái rồi dùng tay ăn cơm. Những người sống dưới ghe tàu cũng vẫn tuân thủ đúng theo luật định mặc cho sự chồng chềnh trên mặt hồ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét